Loading...
تاریخ: 2020-09-16

شبکه های تلوزیون ایران

«شبکه های 1 تا 3 سیما» همگی کانال سراسری شبکه های تلوزیون ایران هستند. همه ایرانیان چه در داخل ایران چه خارج از آن با این شبکه ها خاطره هایی دارند. از همان اوایل این شبکه ها کما بیش وجود داشته اند و تماشاچیان زیادی از رنج سنی کودک تا میانسال و پیر همه و همه در دوره خاصی مخاطب این شبکه ها بوده اند.

مروری بر تاریخچه شبکه های تلوزیون ایران

اولین فرستنده شبکه های تلوزیون ايران در مهر ماه سال 1337 توسط بخش خصوصي افتتاح شد. پوشش اين فرستنده حدودا 120 كيلومتر بود.  قدرت فرستنده هم دویست كيلو وات بود. در شهريور ماه سال 1338توسط همین بخش خصوصی فرستنده ي ديگري در شهر آبادان افتتاح گشت. تلويزيون ايران از روز 4ام آبان سال 1345کاملا به طور آزمايشي كار خودش را آغاز و از اول فروردين سال 1346شمسی كار خود را آغاز نمود. این شبکه با کمک 2 فرستنده با قدرت 12 کیلووات با روزی 3 ساعت کار را شروع نمود. نهایتا هم توانست 5/2 میلیون نفر از مردم تهران را زیر پوشش بینندگان خود قرار دهد. این تلویزیون ایرانی کار خودش را با 188 نفر شروع کرد. این سازمان برای جبران کمبود نیروی انسانی متخصص، ، دوره هایی را حول محور تربیت کادر ماهر برگزار نمود.

 همزمان با این دوره ها که بصورت تخصصی برگزار می شدند، برنامه ریزی برای تشکیل یک مدرسه تخصصی هم کماکان صورت می گرفت تا این که در سال 1347 شمسی، مدرسه عالی سینما و تلویزیون با ظرفیت 48 دانشجو که 24 نفر برای امور فنی مشغول به کار بودند و 24 نفر هم کار تولیدرا انجام می دادند، رسما کار خود را شروع کرد. در مرداد ماه سال 1347 اقدام مهمی در راستای همین گسترش شبکه های تلوزیونی رخ داد و آن هم این بود که تلويزيون آذربايجان و در اصل مركز ارومیه و 4ام آبان همان سال تلويزيون خليج فارس با مركز بندرعباس شروع به كار كردند. از ابتدای سال چهل و هشت استفاده از فرستنده ي تلويزيون و یه تبع آن  نصب دستگاه هاي رله در اصفهان عملي گشت. در 4ام آبان سال 1348 تلويزيون فارس با مركز شيراز كار آزمايشي اش را شروع کرد. (اين فرستنده رسما در روز 27 آبان سال 1349 افتتاح شد). تلويزيون گيلان با مركز رشت در روز 18 ارديبهشت سال 1349 و روز 4ام آبان ماه همان سال هم تلويزيون كرمانشاه برنامه هاي شان را آغاز كردند. در همين روز اهالي همدان هم توانستند با استفاده از مركز مخابراتي اسدآباد و نصب دستگاه هاي رله، از برنامه هاي تلويزيون شهر تهران استفاده كنند. فرستنده هاي خليج فارس با مركزیت خوزستان از 12 آبان 1349 و تلويزيون آذربايجان با مركز تبريز از اول سال 1350 كار خود را شروع کردند. این متن تاریخچه کوچکی بود درباره چگونگی شکل گیری شبکه ها و کانال های تلوزیونی ایران به علاوه آغاز به کار و ایجاد شدن شبکه های استانی ایران.

تلوزیون ایران که به صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران معروف است پس از انقلاب در ابتدا چند کانال محدود بیشتر نداشت. پدربزرگ و مادربزرگ ها که بیشتر به خاطر دارند اگر از آن ها درباره تلوزیون پرس و جو کنیم می گویند که زمان ما تلوزیون دو سه تا کانال بیشتر نداشت! در دهه 50 و 60 شمسی به دلیل گسترش نایافتگی مخابرات جهانی حتی در سراسر دنیا تعداد شبکه های تلوزیونی بسیار بسیار کمتر از زمان حال بوده است. با پیشرفت وگسترش هرچه بیشتر تکنولوژی و فناوری های روز دنیا، تعداد شبکه های تلوزیون ایران هم به تبع بسیاری دیگر از موارد زیاد شدند. به مرور زمان و در طی سال های متمادی اکنون در سال 1399، شبکه های تلوزیون ایران به تعداد 21 کانال تلوزیونی سراسری و 15 کانال بین المللی با پخش برنامه های تلوزیونی به زبان های مختلف و زنده جهانی، 32 کانال تلوزیونی استانی که جمعا می شود 68 کانال تلوزیونی در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران فعالیت می کنند! یعنی حداقل 10 برابر تعداد کانال های موجود در دهه 60!

سیاست موجود در پخش برنامه برای هر کانال در شبکه های تلوزیون ایران متفاوت و منحصر به فرد می باشد. برخی شبکه ها حتی عناوین و القاب و شعار هایی مختص خود دارند. مثلا شبکه یک شبکه خانواده یا شبکه سه شبکه جوان و… حالا در این جا به هر یک از شبکه به طور اختصاصی می پردازیم و ویژگی ها و رسانه هایی که در هر کدام پخش می شود را معرفی می کنیم.

«شبکه های 1 تا 3 سیما»

این شبکه ها همگی کانال هایی سراسری هستند. همه ایرانیان چه در داخل ایران چه خارج از آن با این شبکه ها خاطره هایی دارند. از همان اوایل این شبکه ها کما بیش وجود داشته اند و تماشاچیان زیادی از رنج سنی کودک تا میانسال و پیر همه و همه در دوره خاصی مخاطب این شبکه ها بوده اند.

«شبکه 1 سیما»

اغلب برنامه های جذاب اوایل از شبکه یک سیما با شعار معروف “شبکه یک، شبکه خانواده” پخش می شدند. سریال های جذاب خانوادگی که مخاطبان عامی داشته و دارند معمولا از این شبکه پخش می شده اند. یک نکته بسیار جالب در خصوص شبکه یک سیما که خوب است ما ایرانی ها بدانیم آن که شبکه یک، که از معمولا از ابتدا هم با نام شبکه ملی نیز یاد می‌ شده است، قدیمی‌ترین رسانه تصویری فارسی‌زبان در سراسر جهان ا‌ست! در کل جهان! این شبکه در ۱۱ مهر ۱۳۳۷ با نام تلویزیون ملی ایران آغاز به کار خود کرد. در آن زمان چون که اغلب مردم از داشتن تلوزیون محروم بودند و رادیو وسیله اصلی رسانه ای برای آن ها بود، شبکه یک به عنوان بخشی از رادیو تلویزیون ملی ایران فعالیت می‌کرده است. از حدود سال‌های میانی دهه  هشتاد شمسی از این شبکه به اسم شبکه ملی هم یاد می‌شود. شبکه اول سیما هم‌اکنون توسط سه ماهواره اکسپرس ای‌ام ،۷ اینتل‌ست ۳۹ و بدر ۵ در خود ایران و بخش‌هایی هم از آسیا قابل دریافت است. این شبکه همچنین توسط 100ها ایستگاه رله در سراسر داخل ایران قابل دریافت می باشد. این شبکه از طریق شبکه‌های تلویزیون کابلی در کشور افغانستان هم به راحتی قابل دریافت است. اخبار سراسری ایران از این شبکه پخش می شود. تحلیل ها و مناظرات سیاسی و اقتصادی از همین شبکه پخش می شوند. هم چنین سریال های خاطره انگیزی مثل روز حسرت، پایتخت1 تا 6 و… برای اولین بار از شبکه یک سیما پخش شده اند.

«شبکه 2 سیما»

این شبکه که معمولا با نام شبکه خانواده و زندگی هم از آن یاد می‌شود، بعد از شبکه یک، قدیمی‌ترین رسانه تصویری فارسی‌زبان در جهان می باشد. رسانه های مختلف اجتماعی، فرهنگی، خانوادگی، کودک و نوجوان، سیاسی و خبری و… در شبکه دو پخش می شوند.

«شبکه 3 سیما»

شبکه 3 در ۱۴ آذر ماه سال 72 با رویکرد جوان گرایی تأسیس شد. این شبکه در آغاز فعالیت مدتی بر روی بسامد بسیار بالا پخش می‌شد و در نیمه دوم دهه هفتاد شمسی به بسامد فرا بالا منتقل شد. از روز ۱۷ ام مرداد ماه سال ۱۳۹۵، پخش اچ‌دی (HD) شبکه سه سیما در تهران و مراکز استان‌ها آغاز شده است و تصاویر و رسانه ها با کیفیت بسیار بالایی پخش می شوند. جذاب ترین برنامه های تلوزیونی در تاریخ سریال و فیلم ایران اغلب تولید شبکه سه سیما بوده است. برنامه های بسیار متنوع، فیلم ها و سریال های جذاب، طنز، اجتماعی و درام، مستند های مهم، اخبار ساعت 10و … از شبکه سه سیما پخش می شوند. سریال های نوستالژیکی مانند متهم گریخت، خوش نشین ها، تمامی سریال های ساخته شده توسط مهران مدیری اعم از ساعت خوش، شب های برره، ۹۰شب ، باغ مظفر، مرد هزار و دو هزار چهره، ببخشید شما، پلاک ۱۴، نقطه چین، جایزه بزرگ و… همگی تا به حال از شبکه سه برای اولین بار ساخته و پخش شده اند. خبرگزاری صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران 3 بخش گوناگون خبری را از طریق شبکه سه روی آنتن می‌برد. پخش زنده رقابت‌های مهم ورزشی داخلی کشور ایران مثل جام خلیج فارس به ویژه دیدارهای دو باشگاه فوتبال استقلال تهران و باشگاه فوتبال پرسپولیس تهران، مسابقات مهم تیم ملی فوتبال ایران و همچنین مسابقات فوتبال مهم سراسر جهان مثل جام جهانی فوتبال، جام ملت‌های آسیا، لیگ ملت‌های والیبال مردان، بازی‌های المپیک، لیگ ملت‌های اروپا ، قهرمانی والیبال جهان ، لیگ قهرمانان اروپا، لیگ برتر انگلستان و دیگر لیگ‌های فوتبال اروپایی نظیر سری آ،لا لیگا و …از جمله مسابقاتی هستند که همواره از شبکه سه سیما پخش می شده است. گروه اختصاصی فیلم و سریال شبکه سه سیما، انواع سریال‌های طنز، اجتماعی، درام‌های خانوادگی و فیلم‌های تلویزیونی را تولید می نماید. تولید سریال‌های مناسبتی در تعطیلات عید نوروز، ماه رمضان و ماه محرم از اول ایجاد این شبکه مرسوم بوده است که معمولا سریال های مناسبتی میزان محبوبیت بیشتری هم دارند نسبت به سایر سریال هایی که در ایام عادی پخش می شود. سریال های روزگار قریب که درباره زندگی نامه دکتر محمد قریب ساخته شده است و زمانی که پخش می شد مخاطبان بسیار زیادی داشت، ستایش 1 و 2 و 3 هم از طریق این شبکه پخش شده اند که در زمان پخش خود بسیار معروف شده بودند به طوری که نام اکثر دخترانی که آن سال به دنیا می آمدند به ستایش نامگذاری می شد! مجموعه های زیر آسمان شهر و بدون شرح از سریال‌های دیگر طنز شبکه سه در اوایل سال‌های دهه ۸۰ است که بسیار زیاد مورد توجه مخاطبان ایرانی قرار گرفته اند.

برنامه تلوزیونی عصر جدید

برنامه تلوزیونی عصر جدید از مهم ترین پروژه های اجتماعی خانوادگی است که تا امروزه در شبکه سه سیما رقم خورده است. عصر جدید یک مسابقه استعدادیابی (TalentShow competition) تلویزیونی ایرانی است که توسط صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران ساخته شده و پخش می‌شود. این برنامه استعدادیابی با تهیه‌کنندگی و اجرا و کارگردانی آقای احسان علیخانی که مجری شناخته شده ای در ایران است، از شبکه سه صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران و با پخش فصل یکم از ۲۷ بهمن ماه  ۱۳۹۷ تا به امروز در حال پخش است. پخش فصل دوم برنامه عصر جدید از ۶ ام اسفند ماه ۱۳۹۸ آغاز شد. در سراسر جهان این برنامه های استعداد یابی یا تلنت شو در حال اجرا بوده است. از سال های بسیار قبل برنامه های استعداد یابی در آمریکا و اروپا پخش می شده اند که بعد ها مشابه همین برنامه ها در قاره های دیگر از جمله آسیای شرقی و خاور میانه تولید گشت. برنامه استعداد یابی موجود در آمریکا معروف ترین برنامه موفق استعداد یابی در جهان بوده و هست. این برنامه تلنت شو با نام American Got Talent در آمریکا مشهور است. در سال های اخیر اغلب کشور های اطراف ایران از جمله ترکیه، لبنان، آذربایجان و… هم موفق به تولید و پخش این سری از برنامه های استعداد یابی شده بودند ولی ایران همچنان فاقد آن بود. تا این که در سال 1397 صحبت هایی مبنی بر ساخت یک برنامه استعدادیابی در ایران شنیده می شد و اواخر همین سال بود که عصر جدید روی آنتن رفت. این برنامه استعداد یابی بسیار جذاب، دیدنی ، مهیج و چالش برانگیز است و حتما پیشنهاد می شود همراه با خانواده به تماشای آن بپردازید.

شبکه نسیم

اما بعد از سه شبکه سراسری که از قدیم روی تلوزیون ایران بوده اند می رسیم به شبکه نسیم که از چهار کلمه نشاط، سرگرمی، یادها و مسابقه تشکیل شده و هدفی با همین مضامین را دنبال می کند. برنامه های بسیار مهمی در تاریخ شبکه های تلوزیون ایران از جمله دورهمی با اجرا و کارگردانی مهران مدیری و خندوانه با اجرا و کارگردانی رامبد جوان تا به حال برای اولین بار از این شبکه پخش شده اند. مخاطبانی که جذب این دو برنامه شدند در این سال ها بسیار زیاد بودند و از خارج ایران هم هموطنان بسیار زیادی این برنامه ها را دنبال می کردند.

تلوزیون ایران به غیر از این شبکه هایی که نام بردیم، کانال های پرمخاطب دیگری هم دارد از جمله: آی فیلم  ایرانی، عربی و انگلیسی که شبانه روز مشغول پخش سریال های ایرانی و خارجی است و گاهی هم فیلم سینمایی های جذابی را پخش می نماید. پرس تی وی یک کانال خبری تماما به زبان انگلیسی است که به علاقمندان زبان انگلیسی و اخبار جهانی پیشنهاد می شود. شبکه تماشا مانند آی فیلم سریال های ایرانی و خارجی را پخش می کند منتها با این تفاوت که کیفیت این شبکه اچ دی و بسیار بالاست و همچنین تعداد سریال های خارجی که از این شبکه پخش می شود بیشتر از آی فیلم است.  شبکه خبر تماما در حال تیترها و سرخط های خبری ایران و سراسر جهان است و به علاقمندان به اخبار ایران و بین الملل پیشنهاد می گردد. شبکه الکوثر یک شبکه خبری اجتماعی و رسانه ای است که تماما به زبان عربی است. شبکه نهال و پویا شبکه ای مختص کودکان و نوجوانان است و برنامه های کودک را پخش می کند. شبکه های تلوزیون ایران شامل شبکه های استانی هم می شود که جریانات درون استانی در آن ها پخش می گردد.